Alibaba là gì? Tìm hiểu tổng quan nền tảng Alibaba Việt Nam

Tập đoàn Alibaba là một trong những công ty công nghệ lớn nhất thế giới, với các hoạt động kinh doanh đa dạng từ thương mại điện tử, điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo đến thanh toán di động. Với sự phát triển vượt bậc trong hơn hai thập kỷ qua, Alibaba đã trở thành một tập đoàn đa quốc gia với phạm vi hoạt động rộng khắp, trong đó có cả các đại lý ủy quyền của Alibaba tại Việt Nam.

Vậy cụ thể Alibaba là gì? Trong bài viết này, VinaHost sẽ cung cấp cho bạn góc nhìn tổng quan toàn diện về quá trình phát triển, các nền tảng chính và sức ảnh hưởng của Alibaba đối với nền kinh tế toàn cầu, cùng với những cập nhật mới nhất năm 2026.

1. Alibaba là gì?

Alibaba là một tập đoàn thương mại điện tử đến từ đất nước “tỷ dân” Trung Quốc. Tập trung vào kinh doanh B2C lẫn B2B, Alibaba Group không chỉ thành công tại thị trường nội địa, họ còn đang dần khẳng định mình và thậm chí có thể cạnh tranh sòng phẳng với các tập đoàn lớn khác trên toàn cầu như Google hay Amazon.

Qua đó có thể thấy đường hướng phát triển của Alibaba đang rất đúng đắn. Họ tập trung bao phủ gần như mọi công đoạn trong quá trình giao dịch trực tuyến với các thương hiệu nổi tiếng như Taobao, Tmall, Alipay, AliExpress, Alibaba Cloud và tất nhiên là Alibaba.com.

Điều này đã giúp cho Công ty Online marketplace này không chỉ đi đầu trong ngành thương mại điện tử mà còn trong cả các lĩnh vực khác như: tài chính, logistics, cloud computing và đặc biệt là trí tuệ nhân tạo AI – mảng kinh doanh đang phát triển bùng nổ với tốc độ tăng trưởng ba chữ số.

2. Nguồn gốc & lịch sử hình thành tập đoàn Alibaba

Để có được nhiều thành tựu như ngày hôm nay, Alibaba Group đã trải qua một hành trình nhiều biến động.

• Alibaba được sáng lập vào năm 1999 bởi Jack Ma (founder of Alibaba Group) – cùng 17 thành viên khác, Alibaba với sứ mệnh giúp các doanh nghiệp thương mại điện tử vừa và nhỏ có nhiều cơ hội mở rộng kinh doanh, tăng sức cạnh tranh cả trong nước và ngoài nước.
• Vào tháng 10/1999, Goldman Sachs cùng SoftBank đã rót 25 triệu USD để đầu tư cho Alibaba Group. Dự án thành lập Alibaba.com nhằm mục đích phục vụ nhu cầu mua bán trên nền tảng thương mại điện tử, tập trung giúp các doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa ra thị trường thế giới, đồng thời vượt qua những thách thức từ sân chơi WTO.
• Năm 2003, Alibaba cho ra mắt Taobao Marketplace, Alipay, Alimama.com và Lynx để phát triển thị trường thương mại điện tử toàn cầu.
• Năm 2009, ra mắt Alibaba Cloud – Một trong những dịch vụ điện toán đám mây lớn nhất, cung cấp nhu cầu cho các trang web và bán lượng truy cập ra bên ngoài.
• Năm 2010, tập đoàn Alibaba cho ra mắt sàn thương mại điện tử AliExpress nổi tiếng toàn cầu. Ban đầu, người mua trên toàn thế giới chỉ mua được hàng từ những người bán ở Trung Quốc.Nhưng hiện nay người bán từ nước ngoài đã có thể kinh doanh mua bán cách dễ dàng.
• Đầu năm 2011 đã có hơn 65 triệu người bán từ 240 quốc gia đăng ký trên các trang web của Alibaba.
• Năm 2013 Alibaba cùng 8 công ty khác thành lập doanh nghiệp logistic Cainiao (mạng lưới logistics của Alibaba).
• Đầu năm 2018 Giá trị công ty vượt 500 tỷ đô la do tăng giá cổ phiếu. Ngoài ra, Alibaba cũng công bố dự án phát triển xe tự hành không người lái cấp độ 4.
• Năm 2021 tại thị trường Việt Nam VinaHost đã trở thành đối tác toàn cầu của Alibaba ở lĩnh vực điện toán đám mây.
• Tháng 2/2025, Alibaba công bố kế hoạch đầu tư khổng lồ ít nhất 380 tỷ RMB (~52 tỷ USD) trong 3 năm để phát triển hạ tầng điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo, khẳng định tham vọng dẫn đầu cuộc đua AI toàn cầu.
• Đầu năm 2026: Alibaba Group đang ngày càng phát triển lớn mạnh với hơn 300 công ty con hoạt động trên tất cả các lĩnh vực. Alibaba Cloud được công nhận là nhà lãnh đạo trong lĩnh vực đám mây công cộng và AI Infrastructure Solutions. Tập đoàn cũng công bố kế hoạch tách đơn vị chip AI Kunlunxin để IPO tại Hong Kong vào đầu năm 2027.

3. Một số lĩnh vực hoạt động của Alibaba group

Sau khi đã tìm hiểu sự phát triển của Alibaba là gì, tiếp theo cùng VinaHost khám phá thêm các dịch vụ nổi bật của Alibaba:

3.1 Thương mại điện tử (E-commerce)

Alibaba là một cái tên tiên phong trong thị trường thương mại điện tử, bao gồm cả dịch vụ B2B (Doanh nghiệp với Doanh nghiệp) và C2C (Cá nhân với Cá nhân). Những nền tảng chính của Alibaba phục vụ cho thương mại điện tử bao gồm:

• Alibaba.com: Nền tảng kết nối doanh nghiệp trên phạm vi toàn cầu, giúp các nhà cung cấp Trung Quốc tiếp cận người mua quốc tế.
• Taobao: Nền tảng thương mại điện tử C2C lớn nhất tại Trung Quốc, tương tự như eBay.
• Tmall: Nền tảng thương mại điện tử B2C cao cấp, nơi các thương hiệu uy tín bán hàng trực tiếp đến người tiêu dùng.
• AliExpress: Sàn thương mại điện tử toàn cầu cho phép người tiêu dùng trên thế giới mua hàng từ các nhà cung cấp Trung Quốc và quốc tế với giá cạnh tranh.

3.2 Điện toán đám mây (Cloud Computing)

Alibaba Cloud – Aliyun là đơn vị cung cấp dịch vụ điện toán đám mây số 1 tại Trung Quốc và số 3 trên toàn thế giới. Các dịch vụ mà Alibaba Cloud cung cấp gồm: máy chủ ảo, hệ thống lưu trữ, cơ sở dữ liệu, mạng, phân tích dữ liệu, giải pháp AI và machine learning. Dịch vụ này có thể cạnh tranh trực tiếp với nhiều ông lớn trong ngành như Amazon Web Services (AWS) hay Microsoft Azure.

3.3 Giải pháp công nghệ tài chính (Fintech)

Alibaba Group đã phát triển nhiều giải pháp công nghệ tài chính trong những năm gần đây. Một trong những giải pháp nổi bật nhất là Alipay – ứng dụng ví điện tử lớn nhất Trung Quốc với hơn 1 tỷ người dùng. Alipay cho phép người dùng thanh toán trực tuyến, chuyển tiền và tiếp cận nhiều dịch vụ tài chính khác.

Alipay không chỉ đơn thuần là một ví điện tử, mà còn là một hệ sinh thái tài chính toàn diện bao gồm: thanh toán QR code, chuyển tiền quốc tế, đầu tư tài chính, bảo hiểm, và các dịch vụ ngân hàng số. Với công nghệ blockchain và AI, Alipay đang định hình lại cách thức giao dịch tài chính tại Trung Quốc và các thị trường châu Á.

3.4 Trí tuệ nhân tạo (AI)

Tại lĩnh vực vô cùng “hot” này, Alibaba Group cũng không ngừng nghiên cứu và mang đến cho người dùng những giải pháp tốt nhất. Alibaba đã đầu tư mạnh mẽ vào AI và hiện là một trong những người dẫn đầu cuộc đua trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Nổi bật trong lĩnh vực AI, Alibaba đã phát triển Qwen (Tongyi Qianwen) – một trong những hệ sinh thái AI tiên tiến nhất thế giới, cạnh tranh trực tiếp với ChatGPT của OpenAI và Gemini của Google.

Các mô hình Qwen thế hệ mới (2025-2026):

Đầu năm 2025, Alibaba công bố Qwen 2.5-Max – mô hình MoE (Mixture of Experts) quy mô lớn được huấn luyện trên hơn 20 trillion tokens. Tiếp theo đó, Qwen 3 ra mắt với các phiên bản chuyên biệt:

• Qwen3-235B-A22B: Mô hình đa năng mạnh mẽ với kiến trúc MoE hai chế độ, xử lý tốt cả tác vụ văn bản và đa phương tiện
• Qwen3-Coder-480B-A35B: Chuyên về lập trình, hiểu code ở cấp độ repository, hỗ trợ nhiều ngôn ngữ lập trình và frameworks
• QwQ-32B: Tối ưu cho các tác vụ lập luận phức tạp, toán học và logic
• Qwen-VL: Chuyên về xử lý thị giác máy tính và hiểu hình ảnh

Chiến lược mã nguồn mở (Open-source Strategy):

Khác với các đối thủ như OpenAI hay Google, Alibaba chủ động mở nguồn các mô hình Qwen, khuyến khích cộng đồng phát triển và áp dụng AI. Chiến lược này không chỉ mở rộng hệ sinh thái mà còn thúc đẩy doanh thu từ Alibaba Cloud – nền tảng hạ tầng để triển khai các ứng dụng AI.

Việc mở nguồn giúp:

• Các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận AI với chi phí thấp
• Cộng đồng developers đóng góp cải tiến mô hình
• Tăng nhu cầu sử dụng dịch vụ Cloud và GPU của Alibaba
• Xây dựng hệ sinh thái AI độc lập, giảm phụ thuộc vào công nghệ phương Tây

Với tốc độ phát triển ấn tượng và chiến lược khác biệt, Qwen đang định vị Alibaba như một trong những người dẫn đầu cuộc đua AI toàn cầu, đặc biệt tại thị trường châu Á.

Các mô hình AI khác của Alibaba:

Ngoài Qwen, Alibaba còn phát triển nhiều mô hình AI chuyên biệt khác:

• Qwen-7B và Qwen-7B-Chat: Mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) với 7 tỷ tham số
• Tongyi Qianwen: Họ mô hình LLM với nhiều phiên bản khác nhau về số lượng tham số, có thể cạnh tranh trực tiếp với các mô hình tương tự của Meta (LLaMA)
• AI trong thương mại điện tử: Hệ thống gợi ý sản phẩm, chatbot hỗ trợ khách hàng, phân tích hành vi người dùng
• AI trong logistics: Tối ưu hóa tuyến đường giao hàng, dự đoán nhu cầu, quản lý kho thông minh

3.5 Logistic

Alibaba sở hữu Cainiao Network (China Smart Logistics Network Limited) – mạng lưới logistics thông minh cung cấp các dịch vụ như giao nhận, kho bãi và quản lý chuỗi cung ứng cho các hoạt động thương mại điện tử trên nền tảng của mình.

Với việc hợp tác với các công ty giao hàng hàng đầu Trung Quốc (cụ thể là 14 công ty) như: YTO Express, Yunda, Shentong Express và ZTO Express, Cainiao giúp Alibaba tối ưu tốc độ vận chuyển và giao hàng.

Mạng lưới logistics toàn cầu:

• Kho hàng thông minh: Sử dụng robot và AI để tự động hóa quy trình nhập xuất kho
• Mạng lưới phân phối: Hơn 3,000 trung tâm logistics trên toàn thế giới
• Công nghệ theo dõi: Hệ thống IoT và blockchain để theo dõi hành trình đơn hàng real-time
• Giao hàng quốc tế: Cainiao kết nối với hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ

Tại Việt Nam, người tiêu dùng là khách hàng của Lazada sẽ được hưởng lợi vì điều này. Việc hợp tác cùng Cainiao giúp đơn đặt hàng trên nền tảng Lazada từ cửa hàng Trung Quốc của bạn được rút ngắn thời gian vận chuyển đáng kể, từ 2-3 tuần xuống còn 7-10 ngày.

3.6. Thương mại tức thì – Quick Commerce

Bắt kịp xu hướng giao hàng siêu tốc đang bùng nổ tại Trung Quốc, Alibaba đã phát triển mạnh mẽ mảng Quick Commerce (thương mại tức thì) – dịch vụ giao hàng trong vòng 15-30 phút. Trong quý 2 năm tài chính 2026 (kết thúc 30/9/2025), mảng Quick Commerce của Alibaba ghi nhận doanh thu 22.9 tỷ RMB (~3.2 tỷ USD), tăng trưởng ấn tượng 60% so với cùng kỳ năm trước.

Con số này cho thấy sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, khi người dùng ngày càng ưu tiên tốc độ và sự tiện lợi. Quick Commerce của Alibaba tận dụng:

• Mạng lưới kho hàng phân tán gần người tiêu dùng (dark stores)
• Công nghệ AI để tối ưu lộ trình giao hàng và dự đoán nhu cầu
• Tích hợp với Cainiao Logistics để đảm bảo giao hàng nhanh chóng
• Hợp tác với cửa hàng tiện lợi và siêu thị địa phương để mở rộng phạm vi sản phẩm
• Đội ngũ shipper chuyên nghiệp làm việc 24/7

Các sản phẩm phổ biến trong Quick Commerce bao gồm: thực phẩm tươi sống, đồ ăn nhanh, đồ uống, thuốc men, mỹ phẩm và các mặt hàng thiết yếu hàng ngày. Dự kiến mảng kinh doanh này sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng của Alibaba trong những năm tới, đặc biệt tại các thành phố lớn ở Trung Quốc và các thị trường châu Á như Việt Nam, Singapore, Malaysia.

4. So sánh nền tảng Alibaba và Amazon

4.1. So sánh Alibaba vs Amazon

Để phân biệt hai nền tảng Amazon và Alibaba là gì, ta có thể lược qua một số tiêu chí như sau:

Chắn hẳn bạn đã tìm thấy sự khác biệt giữa hai dịch vụ Amazon và Alibaba là gì rồi nhỉ? Tổng quan, trang web Alibaba sẽ tập trung nhiều hơn vào các hoạt động giữa các doanh nghiệp với nhau (B2B). Trong khi đó, trang web Amazon lại hướng đến người tiêu dùng cuối và các sản phẩm bán lẻ (B2C).

4.2. Cạnh tranh trong lĩnh vực Cloud Computing & AI

Trong lĩnh vực điện toán đám mây và AI, Alibaba Cloud đang cạnh tranh trực tiếp với các ông lớn công nghệ toàn cầu:

Ưu thế cạnh tranh của Alibaba Cloud:

• Thị trường Trung Quốc: Độc quyền thị trường 1.4 tỷ dân, hiểu sâu quy định và văn hóa địa phương
• AI tăng trưởng vượt trội: Doanh thu AI tăng trưởng 3 chữ số trong 9 quý liên tiếp
• Giá cạnh tranh: Chi phí thấp hơn 20-30% so với AWS và Azure cho các dịch vụ tương đương
• Tích hợp hệ sinh thái: Kết nối liền mạch với Taobao, Tmall, Alipay
• Công nghệ AI tiên tiến: Qwen AI cạnh tranh trực tiếp với GPT và Gemini

5. Đối tượng người dùng phù hợp sử dụng Alibaba

5.1. Doanh nghiệp B2B (Business-to-Business)

Đối với nền tảng Alibaba.com hay Alibabacloud.com sẽ phù hợp với phương pháp Online business-to-business marketplace (B2B). Qua đó, doanh nghiệp đối tác và các nhà bán buôn sẽ là đối tượng mà Alibaba hướng đến.

Theo thống kê từ Alibaba Group, đa số các đơn hàng đến 2 trang web trên đều đến từ hoạt động buôn bán từ phía doanh nghiệp. Ví dụ như việc đơn vị bán buôn hay nhà bán lẻ muốn tìm đơn vị cung cấp lô hàng số lượng lớn. Hoặc với lĩnh vực điện toán đám mây, các doanh nghiệp sẽ đăng ký sử dụng dịch vụ tại trang web Alibabacloud.com

5.2. Người tiêu dùng cá nhân (B2C và C2C)

Ngoài ra, các nền tảng thương mại điện tử khác của Alibaba như Taobao hay Tmall lại phù hợp cho các giao dịch B2C (business to customer) và C2C (customer to customer). Đây là nơi người tiêu dùng cá nhân có thể mua sắm hàng triệu sản phẩm với giá cạnh tranh.

5.3. Doanh nghiệp công nghệ và Startups

Alibaba Cloud và các dịch vụ AI như Qwen phù hợp với:

• Startup cần hạ tầng cloud linh hoạt và chi phí thấp
• Doanh nghiệp muốn tích hợp AI vào sản phẩm
• Developers cần công cụ AI mã nguồn mở
• Công ty fintech, e-commerce, logistics cần giải pháp toàn diện

5.4. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Alibaba.com kết nối nhà sản xuất Trung Quốc với người mua toàn cầu, giúp:

• Doanh nghiệp Việt Nam tìm nguồn hàng giá tốt
• Nhà sản xuất Việt Nam tiếp cận thị trường Trung Quốc
• Xuất khẩu sản phẩm ra thị trường quốc tế

6. Một số đại lý ủy quyền của Alibaba tại Việt Nam

Tập đoàn thương mại điện tử lớn nhất Trung Quốc – Alibaba đã hình thành và phát triển trong giai đoạn hơn 25 năm nhờ sự nỗ lực không ngừng nghỉ. Với tầm nhìn của mình, Alibaba luôn thúc đẩy kết nối hợp tác với các đối tác toàn cầu, trong số đó có các doanh nghiệp tại thị trường Việt Nam.

Mặc dù không có con số chính thức nhưng với mục tiêu của mình, Alibaba hướng đến việc cung cấp nền tảng kỹ thuật số cho hơn 10,000 doanh nghiệp Việt Nam. Hợp tác với 100 doanh nghiệp tham gia vào gian hàng Quốc gia Việt Nam trên Alibaba.com. Và hơn 70 đối tác chính thức của Alibaba Cloud tại Việt Nam.

Trong số đó có thể điểm qua một số doanh nghiệp tiêu biểu như:

6.1 VinaHost – Đại lý Alibaba tại Việt Nam mảng Cloud Computing

Kể từ cuối năm 2021, VinaHost chính thức trở thành đại lý đối tác toàn cầu của Alibaba Cloud tại Việt Nam. Đây là bước ngoặt quan trọng trong sứ mệnh mang dịch vụ điện toán đám mây tiên tiến của Alibaba đến gần hơn với khách hàng Việt. Cụ thể:

• Nhờ quá trình hợp tác, VinaHost mang đến giải pháp điện toán đám mây toàn diện, đảm bảo bảo mật và tiết kiệm chi phí nhất cho doanh nghiệp Việt Nam.
• VinaHost đầu tư phát triển đội ngũ kỹ sư chuyên nghiệp, được đào tạo bài bản bởi đội ngũ của Alibaba Cloud, có chứng chỉ quốc tế về Cloud Computing và AI.
• Alibaba và VinaHost cũng thường xuyên hợp tác và trao đổi thông qua các hội nghị, chương trình sự kiện nhằm thúc đẩy hợp tác và định hướng mục tiêu cho chặng đường phát triển cùng nhau.
• VinaHost cung cấp hỗ trợ tiếng Việt 24/7, giúp doanh nghiệp Việt Nam dễ dàng tiếp cận và sử dụng dịch vụ Alibaba Cloud mà không gặp rào cản ngôn ngữ.
• Tư vấn miễn phí về giải pháp AI, Big Data, IoT phù hợp với nhu cầu cụ thể của từng doanh nghiệp.

Xem thêm: Dịch vụ cho thuê server tại VinaHost

6.2 Công ty HBS Việt Nam

HSB hợp tác cùng Alibaba trong lĩnh vực xúc tiến thương mại điện tử, xuất nhập khẩu. Với sự hợp tác toàn diện, khách hàng có thể đăng ký trực tiếp tại khoản Alibaba tại HBS với dịch vụ đáng tin cây và chuyên nghiệp.

6.3 Công ty OBS

Hợp tác từ tháng 06/2009, OSB đã hỗ trợ nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam phát triển cơ hội kinh doanh trong lĩnh vực xuất nhập khẩu hàng hóa và kinh doanh sàn Ecommerce. Hai đơn vị này cũng thường xuyên hợp tác trong các chương trình sự kiện, với mong muốn mang lại sự hỗ trợ thiết thực nhất cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Mong rằng bài viết này đã giúp bạn hiểu được Alibaba là gì và nhận thấy rõ sự chuyển mình mạnh mẽ của tập đoàn này trong năm 2026. Alibaba Group không chỉ là một đế chế thương mại điện tử đa quốc gia, thống trị thị trường tại Trung Quốc và dần mở rộng phạm vi hoạt động trên toàn thế giới, mà còn đang trở thành một trong những người dẫn đầu cuộc đua AI và Cloud Computing toàn cầu.

Các nền tảng thương mại điện tử mạnh mẽ của tập đoàn, bao gồm Taobao, Tmall và AliExpress, đã cách mạng hóa cách thức mua sắm, bán hàng và tương tác của người tiêu dùng. Đặc biệt, với khoản đầu tư khổng lồ 52 tỷ USD vào AI và Cloud, cùng với sự phát triển vượt bậc của Qwen AI và Quick Commerce, Alibaba đang định hình lại bối cảnh công nghệ toàn cầu.

Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, đây là thời điểm tuyệt vời để tận dụng hệ sinh thái Alibaba – từ thương mại điện tử, cloud computing, đến các giải pháp AI tiên tiến. Với sự hỗ trợ của các đại lý ủy quyền như VinaHost, việc tiếp cận và áp dụng công nghệ Alibaba trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn bao giờ hết.